Duyuru

Collapse
No announcement yet.

trabzon roma dönemi

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
new posts

  • trabzon roma dönemi

    M.S.54-68 yýllarýnda Roma'yý yönetmiþ olan Neron, Doðu Anadolu'da Roma nüfuzunu tekrar oluþturmak için düzenlediði seferde Trabzon'u ordusunun ihtiyaçalarýný karþýlayacaðý bir üs olarak kullanmýþtýr. Bu amaçla I. Polemon'un torunu II. Polemon'nu tahtan indirerek Pontos Polemoniacus'u 6 þehre ayýrýp M.S. 64 yýlýnda Trabzon'u iltihak etmiþtir. Devrin tarihçilerinden Tacitus, Trabzon'un elde tutulmasý mühim bir nokta olduðunu belirtir.
    Trabzon'un Roma'ya ilhakýndan sonra Trabzon'da demirlemiþ bulunan Polemon'un donanmasý da Roma Krallýðý'nýn Karadeniz donanmasý haline getirilmiþti. Fakat Krallýk donanmasý kumandaný olan Anicetus isyan ederek Trabzon'u ele geçirir ve Trabzon limanýnda demirli olan donanmanýn bir kýsmýný yakar. Roma Ýmparatoru Vespasian, Anicetus'un üzerine Virdius Geminus'u göndererek bölgede tekrar hakimiyeti saðlar.

    Vespasian, Doðu Anadolu'da mevcut vasal krallýklarý ilhak ederek bu sýnýrýn Roma ordusu tarafýndan korunmasýný saðlamýþ, sýnýrýný koruyan birlikierine kolay destek saðlamak için Trabzon bölgesini çevreleyen daðlardan askeri yollar inþa ettirmeye baþlamýþtý.

    Roma'nin doðu hududunu koruyan Roma lejyonlarýndan birinin M.S. 117 yýlýnda yerleþtiði ve daha sonra önemli bir garnizon-þehir olacak olan Satala'nin (Gümüþhaneye baðlý Sadak köyü) limaný olan Trabzon, geliþmesine devam etmiþ ve Ýmparator Traijanus (M.S.89-1 17) zamanýnda burada bir de darphane binasý inþa edilmiþti. Traijanus'tan sonra tahta çýkan Hadrianus (M.S. 117-138) ünlu seyahatlerinin birinde Trabzon'u da ziyaret etmiþtir. Trabzon'da bugünkü Moloz mevkiinde bir mendirek, bir hipodrum, saraylar ve su kemerleri inþa ettirerek þehrin imarýna büyük katkýlarda bulunmuþtur. Trabzon kalesindeki Ortahisar denilen kýsmýn da onun zamanýnda inþa edildiði ileri sürülür. Hadrian'ýn Trabzon'da yürüttüðü bu imar hareketlerine karþýlýk bugünkü Karluk tepesinde büyük bir heykeli dikilmiþti.

    Trabzon'un bu dönemi hakkýndaki bilgileri Hadrianus tarafýndan Kapadokya valiliðne atanmýþ olan Arrianus'un, Eyalet bölgesinde çiktýðý gezilerle ilgili raporlardan oluþan "Periplo" adlý eserinde buluyoruz. Eserinde Karadeniz sahillerini Trabzon'dan itibaren anlattýðý için Sataldan Trabzon'a geldiði kabul edilen Arrianus "Ýmparator Sezar Traiano Adriano Augusto'yu Arriano selamlýyor" diye baþlayan raporunda Trabzon'dan þöyle bahseder:

    Ksenophon'un dediði gibi eski Yunan þehri ve Sinop kolonisi olan Trabzon'a vardik Senin ve Ksenophon'un baktýðý yerden Karadenizi coþku ile seyrettik. Taþlarýn pürüzlü yüzünden dolayý üzerindeki harflerin açýk seçik okunmadýðý sunaklar hala daha ayakta ve barbarlar (Yunanlý olmayan halk) tarafýndan yazýlmýþ olduðu için Yunanca yazýlar da hatalý bir þekilde kazýnmýþ. Bu yüzden sunaklarý yeniden beyaz mermerden inþa etmeye ve yazýlarý okunaklý harfierle kazýmaya karar verdim.

    Senin heykelin parmaðý ile denizi gösteriyor. Bir bakýma hareketi ile sana benziyor ama ama yapýldýðý tarz sana benzemiyor. Ayrýca güzel de deðil. Bunun için ayný yere senin adýný taþýmaya layýk bir heykel gönder. Ölümsüz bir anýt için yer çok uygun.

    Kare taþlardan pek küçümsenmeyecek bir tapýnak da yapýlmýþ. Fakat Hermes'in Heykeli ne bu tapýnaða ne de bu yere layýk. Eðer bana inanýlyorsan en fazla beþ ayak boyunda Hermes'in, bir de dört ayak boyunda Hilesion'un heykellerini gönder. Bence atasý ile ayný tapýnaðý paylaþmasý hiç de fena fikir deðil. Böylece, buraya gelenlerden kimi Hermes'e, kimi de Hilesio'ya kurban verecek ve her ikisi de Hermes ve Hilesio'nun takdirirni kazanacaklar. Hermes'in takdirini kazanacaklar, çünkü soyundan gelme birini þereflendirecekler; Hilesio'nun takdirini kazanacaklar çünkü atasýný þereflendirecekler.

    Ben de bir öküz kurban ettim, ama Ksenophon'un Calpe limanýnda kurban bulamayýp da öküz arabasýndan bir öküz kurban etmek zorunda kaldýðý gibi deðil. Trabzonlular'ýn kendilerinin bana temin ettikieri gösteriþli bir hayvaný kurban ederek orada extispicio törenini yaptýk ve baðýrsaklarýnýn þerefine içtik.

    Kime ilk olarak varlýk diyoruz biliyorsun. Sen ki yapýmýzý tümüyle tanýyorsun ve herkesin duasýný ve oyunu bizden daha az iyiliðinden yararlananlarýnda duasýný ve oyunu hak ettiðini biliyorsun.

    Arrianus raporunda bölgedeki halklarla ilgili olarak bazý bilgiler vermiþti. Arrian'ýn belirttiðine göre; Trabzonlular Colchiler'le komþu idi. Ksenophon'un çok savaþçý ve Trabzonlular'la duþman diye tanýmladýðý Drillerin Sanni/SanlTzan/Can'lar olduðunu belirterek Canlar'ý savaþçý ve hal, Trabzonlularýn can duþmaný olarak tanýmlamaktadýr. Silahla donatýlmýþ yerlerde va kralsýz yaþayan bu halkýn Romalýlar'a vergi borcu olduðunu fakat kendilerini haydutluða verdikieri için vergi ödemeye zahmet etmedikierini yazarak, "Eger tanrý izin verirse ya görevlerini yerine getirecekler ya da köklerini kurutacaðýz" demektedir.

    Osmanlý belgelerinde Samsun bölgesinin Canik olarak adlandýrýlmasýna raðmen Arrianon'un bahsettiði Canlar'ýn merkezinin Gümüþhane/Canca bölgesi olduðunu ve Canlar'ýn buradan Araklý Burnu'ndaki Canayer'' kadar uzanan bölgede yaþadýklarýný bölgedeki yer isimlerinden hareket ederek söyleyebiliriz.

    M.S.224 yýlýnda Philippus Arabs tarafýndan para basma yetkisi alýnan Trabzon'un Neron'dan sonra baþlayan parlak dönemi sona ermeye baþlamýþtý. Onun tamamen sönmesi ise Gotlar'ýn yaptýklarý saldýrýlar sonucu olmuþtur.

    M.S.254 yýlýnda Karadeniz'in kuzeyindeki Bosphorus krallýðýnýn donanmasýný ele geçiren Boranlar Trabzon'a saldýrdýlar. M.S.257 yýlýnda yaptýklarý ikinci saldýrýda bir gece baskýný ile þehre giren Boranlar, halký kýlýçtan geçirererek mabedleri yýktý ve þehri baþtanbaþa yaðmadýlar. 30-40 yýl boþ ve harabe halinde kalan þehir, Ýmparator Diocletanus (M.S 285-305) zamanýnda yeniden imar edilmeye baþlandý. Bunun en önemli nedeni hiç þüphesiz doðuda Sasanilerle olan mücadeledir.

  • #2
    emeðine saðlýk onur.......

    Yorum yap


    • #3
      saol ablacým

      Yorum yap

      Haz?rlan?yor...
      X