Duyuru

Collapse
No announcement yet.

dünden bugüne trabzon

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
new posts

  • dünden bugüne trabzon

    Trabzon, Karadeniz'in kýyýcýðýnda, binlerce yýl, bir düþle iç içedir. Kimleri, neleri görmemiþtir ki... Bir an düþünür, tarihe bakar: Topraðýnda, Sinop'tan gelen Miletli göçmenler tarafýndan bir koloninin kurulduðunu anýmsar. Her ne kadar geçmiþin dört bin yýllýk tarihi olduðu söylense de bilinen gerçek, milattan önce 8. yy'da bütün gerçekçiliðiyle durur karþýsýnda.
    Üst üste uygarlýklara beþik olan, nice insanlarýn sefer eylediði bir kenttir Trabzon. Medler, Persler, Romalýlar, Bizanslýlar, Kommenler ve Osmanlýlar gelmiþler kente. Ýþgaller, kurtuluþlar yaþamýþ kent. Ksenefon'un anlattýðý Onbinler'in yolcuguluðunda adý geçer. Haçlýlarýn Anadolu'ya yaptýklarý akýnlarýn 4.'sünde Kommenoslarla tanýþýr. Apollon kültürünün egemen olduðu kadim çaðda ise iþlek bir limandýr. Kentte bastýrýlan paralarýn bir yüzünde Apollon baþý, diðer yüzünde gemi burnuyla bir çapa vardýr.
    1071'de Anadolu kucak açar Türk akýncýlarýna. Selçuklular bir dönem can atarlar kenti ele geçirmeye. Moðol baskýsýna karþý vergi verilir bir sýra. Çepniler dayanýr bir çaðda kapýlarýna... Ve 1461'de II. Mehmet, Istanbul fatihliðine katýverir bu güzelim topraðý. Yavuz Sultan Selim'in valilik yaptýðý, muhteþem Süleyman'ýn (Kanuni) doðduðu bir kenttir Trabzon. 1916'da Ruslarýn iþgaline giren, 1918'in 24 Þubat'ýnda kurtuluþu yaþayan...

    <SCRIPT type=text/javascript><!--google_ad_client = "pub-8035639146580460";google_ad_width = 336;google_ad_height = 280;google_ad_format = "336x280_as";google_ad_type = "text_image";google_ad_channel = "";google_color_border = "B3B3B3";google_color_bg = "B3B3B3";google_color_link = "0000FF";google_color_text = "66B5FF";google_color_url = "CC0000";//--> </SCRIPT><SCRIPT src="http://pagead2.googlesyndication.com/pagead/show_ads.js" type=text/javascript> </SCRIPT>
    Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal, 1924, 1930 ve 1937de üç kez onurlandýrýr burayý; vasiyetinin bir bölümünü de burada yazar. Tarih boyunca; Menüzýr'ül Avalim'in yazarý Mehmet Aþýk'a, Evliya Çelebi'ye, Katip Çelebi'ye, Theophile Deyrolle'a, Charles Texier'e, Ruy de Gonzales Clavio'ya, Minas Bijiþkyan H.W. Lowry'ye, Þakir Þevket'e ünlü þair Hamamizade Ýhsan'a Mahmut Göloðlu'na ve daha binlercesine konu olur Trabzon: Bir sevdayý, bir tutkuyu insanýn yüreðine nakýþlayarak, tarihle iç içe bir büyük serüveni yaþayarak...
    Trabzon, Karadeniz coðrafyasýnda, dünden bugüne getirdiði güzelliði, topraðýnda boy veren insanýnýn yüreðine bir sevgi olarak iþler. Bir kemençe sesinin kývrak, coþkulu büyüsünde, bir maninin aþkla yoðrulan sözlerinde, yerinde duramayan bir insan görürsünüz. Davul ve zurnanýn, bu topraðýn insanlarýnýn sevincine kattýðý o sarsýcý coþku, silah tutkusunu da içten içe ateþler. Neylersin; daðýnýn dik yamaçlarý, denizinin o hýrçýn güzelliði, dalgasýnýn karayý döven inatçýlýðý, yaðmurun, ille de yaðmurun o zifiri karanlýðý, doðayla bir büyük mücadeleye hazýrlar onu. El hüneriyle yaptýðý kocaman takalar, dalgayla savaþa hazýrdýr artýk. Kadýnýn peþtemalindeki renk belki de daðlarýn zifin ve komar çiçeklerinden getirilmiþtir. Kadýn ki Karadeniz'de doðanýn var gücünü omuzlayandýr. Daðlarýn vargit çiçekleri, köyüne dönüþünün habercisi olmuþtur; kardelenler, daðlarýna yükünü sarmaya...
    lsmet Zeki Eyuboðlu, Karadeniz Aþk Türküleri'nde, bu güzelliklerden yüzlercesini bir araya getirir. Aþkla cinselliðin bir güzel dokumayla örüldüðü bu türküler, sevdayý; çoþkuyla yoðurur:
    Ay vurur ayan ayan
    Çýk pencereye dayan
    Geliyurum ufaðum
    Uykudayisan uyan

    Sevdaluk ede ede
    Aliþdi canlarumuz
    Ýkimizi bir vurun
    Gariþsun ganlarimuz

    Gün gelir, bir türkü eþliðinde denizden aðlarýný çeker. Gün gelir horonun o ter atan ritmine kaptýrýr kendini. Topladýðý fýndýðý yemyeþil çimenlerin çevirdiði bir harmana dökerken, tütünün demet demet yapraðýný bir ipe dizerken de ayný sevdanýn içindedir.
    Ya hamsi? Hamsisiz edemeyen bir halkýn türküsüdür söylenen. Ömer Turan Eyuboðlu'nun dizelerinde þöyle boy verir:
    Kýz Fadime duydun mi
    Gene Hamsi Çýkayi
    Mubareðun hasreti
    Yüreðimi yakayi

    Hamsi üzerine nice türküler söylenmiþ, nice þiirler yazýlmýþtýr. Temeli, Dursun'u Fadime'yi konu edinen bir fýkra olsun da katýla katýla gülünmesin... söz mü? Derler ki kendisiyle bir çeþit dalga geçmektir bu. Belki de sevincini kendi kaynaðýnda bulan bir insanlýk kültürü.

    Karedeniz'e özgü mimari yapý: Serander.
    Yiyeceklerin konulduðu yerler
    Bir bakar insan çevresine: Trabzon Ayasofyasý yüzlerce yýllýk tarihinin kültürünü taþýr içten içe. Altýndere vadisindeki Sumela Manastýrý, tarihi koyuda gezdirir, bir kayanýn göðsüne gömülü durarak. Ya kentin içindeki Atatürk Köþkü? Gabayanidisten Cumhuriyete ordan bugüne denizi izleyen Soðuksuda, bir mücevher gibidir.

    Bir yaný denizle, bir yaný dagla çevrili kentin yükseklerinde, bütün bir yaz, bir büyük aþký harmanlayan yayla þenliði yaþanýr. Kadýrga'da Sis Daðý'nda, Honefter'de, Karapkalda, Izmiks'te, Þolma'da... Yurdun dört bir yanýndan, yurt dýþýndan binlerce Karadenizli gökyüzünü tutan bulutlarýn altýnda, kadýn-erkek el ele tutuþarak bir büyük horonun halkasýný oluþturur. En güzel giysilerini giymiþ genç kýzlar, kemençenin kývrak sesinde, yarýna yolculuða çýkar.

    Evliya Çelebi'ye göre Trabzonlular temiz giyimli, okumuþ bilgili insanlardýr. Ýçlerinde Farsça bilen þairler vardýr. Çarþýlarý çok zengindir... Trabzon çarþýsýnda dünyaca tanýnmýþ kuyumcularda, buhurdan, gülabdan, kýlýç, gülsuyu kutusu, Trabzon baltasý ustalýkla yapýlýr.
Haz?rlan?yor...
X