Duyuru

Collapse
No announcement yet.

trabzon

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
new posts

  • trabzon

    <table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="100%"> <tbody> <tr> <td>
    </td> <td class="CoH" id="_ctl0_tdH" colspan="2" width="99%">BÝRÝNCÝ DÜNYA SAVAÞLARI SIRASINDA TRABZON </td></tr> <tr> <td id="_ctl0_tdT" colspan="3" width="99%">Birinci Dünya Savaþýnýn en aðýr darbesini gören illerden biri de Trabzon'dur. Ruslar Osmanlý Ýmparatorluðu'na savaþ ilan edip, 1 Kasým 1914'den itibaren doðu hudutunu aþarak Türk topraklarýnda ilerlemeye baþladý. Doðu Karadeniz kýyýlarýný alýp, Anadolu'yu ele geçirmeyi hedefleyen Rus ordularý karþýsýnda, Türkiye 3 Kasým'da Almanya yanýnda savaþa katýldý ve 14 Kasým'da Cihad-ý Mukaddes ilan etti.

    Rus savaþ gemilerinin Karadeniz limanlarýn bombardýman etmesi ile de Trabzon ateþ çemberi içine düþmüþ oldu. Nitekim 17 Kasým 1914'te yirmiüç parçalýk bir Rus donanmasý Trabzon'u bombardýman ederek büyük tahribata ve can kaybýna sebep oldu. Bombardýmanlar birbirini kovaladý. Trabzon 8 Þubat ve 11 Þubat 1915'te Rus bombardýmaný ile büyük ölçüde tahrip oldu, 1000'den fazla insan öldü. Ruslar 23 Ocak 1916'dan itibaren kýyý saldýrýlarýný yoðunlaþtýrdýlar. 17 savaþ gemisinin desteklediði bu saldýrýlar sonunda birliklerimiz geri çekilmek zorunda kaldý. Bu sýrada savaþ gemimiz Yavuz Trabzon'a geldi. 32 aðýr makineli tüfek, bir batarya, dað topu ve bazý askeri levazýmat ile Kafkasya cephesinde kullanýlmak üzere iki uçak getirdi.

    Trabzon'un Ýþgali:

    Ýstanbul'dan istediði yardýmý alamayan 3. Ordu Komutaný Kamil Paþa, birliklerini Ilýca'ya doðru geri çekince 16 Þubat 1916'da Ruslar Erzurum'u iþgal etti. Rus kuvvetleri, donanmanýn desteðini de alarak 24 Þubat 1916'da Rize'yi iþgal ettiler. Of sýnýrýna dayanan Ruslar karþý Baltacý Deresi'nde yöre halkýndan oluþan kuvvetlerle askeri birliklerimiz kahramanlýklarla dolu savunma yaptýlar. Rus ordusunu 20 gün durdurmayý baþaran birliklerimiz, düþmanýn denizden ve karadan saldýrýlarýnýn yoðunlaþmasý ve bu arada hiçbir yerden destek gelmemesi sonucu geri çekilince, 15 Mart 1916'da Of Ýlçesi düþman eline geçti. Daha sonra Sürmene iþgal edildi ve düþman Trabzon kapýlarýna dayandý.

    18 Nisan 1916'da Trabzon Rumlarýndan bir heyet, Türklerin 15-16 Nisan þehri boþalttýðýný iþgal kuvvetleri komutaný General Lyhkov'a bildirerek kendisini þehre davet etti. Azýnlýklarýn seviyesiz çýlgýnlýklarý ve karþýlama törenleriyle Erzurum Caddesinden Belediye Meydanýna giren iþgal kuvvetleri þehri teslim aldý. Trabzon'un acý dolu esaret ve muhacirlik günleri baþladý. Göç edemeyerek þehirde ve köylerde kalan müslüman halka büyük iþkenceler yapýldý. Özellikle yerli Rumlar ve Ermeniler adeta katliama ve yaðmalamaya giriþtiler. Deðerli eþyalar, kültür ve sanat eserleri sandýk sandýk Rusya'ya götürüldü. Girilmedik ve yaðmalamadýk yer býrakýlmadý.

    Trabzon'un Kurtuluþu:

    1917'de Rusya'da Bolþevik ihtilali olunca, Rus ordusunda büyük bir panik baþladý. Geri çekilmek zorunda kalan Ruslarla, 18 Aralýk 1917'de Erzincan Antlaþmasý yapýldý. Bu antlaþmaya Ermeniler uymayýp, Türkler aleyhinde katliamlara giriþince, Ordu Komutaný Vehip Paþa'ya ileri harekat emri verildi. 11 Þubat 1918'de genel hareket emrini alan ordumuz, bir koldan Kafkasya üzerine ilerlerken, diðer koldan Trabzon'lu Albay Hamdi Bey (Pirselimoðlu) komutasýndaki 37. Tümen; Giresun'dan 123. alay ile takviye edilerek Trabzon üzerine yola çýktý.

    Bölgedeki çeteleri de temizleyerek ilerleyen birliklerimiz 15 Þubat 1918'de Vakfýkebir'i, 18 Þubat 1918'de Akçaabat'ý geri aldý. Birkaç gün içinde çevreyi düþmanlardan temizleyen birliklerimiz 24 Þubat 1918 tarihinde Trabzon'a girdi. Trabzon'un ve Trabzon'lunun 2 yýla yaklaþan esaret ve muhacirlik çilesi sona erdi.

    Osmanlý Devleti, Brest-Litovsk Anlaþmasý ile doðudaki topraklarýný istiladan kurtardý.

    Ancak Trabzon, kurtuluþun sevincini tadamadý. Zira hicretten dönen halký harabeye dönen Trabzon'da yoksulluk ve sefalet bekliyordu.

    Kurtuluþ Savaþý Yýllarýnda Trabzon

    Osmanlý Ýmparatorluðu, Birinci Dünya Savaþý'nda "Müttefik Devletler" yanýnda savaþa girip yenik düþünce "Ýtilaf Devletleri" ile "Mondros Ateþkes Antlaþmasý"ný imzalamak zorunda kalmýþtý. Bu anlaþmaya göre, Doðu vilayetleri Ermenilere verilecek, Karadeniz sahillerinde Pontus Devleti kurulacaktý. Ülkenin içine düþtüðü bu durum, yurdun her tarafýnda "Müdafa-i Hukuk" cemiyetlerinin en güçlüsü Trabzon Müdafa-i Hukuk Cemiyeti idi.

    Baþkanlýðýný Belediye Reisi Barutçuzade Ahmet Bey'in yaptýðý Cemiyet, bu konularda adeta öncülük yaparak, vatanýn topyekün savunulmasý için yoðun çalýþmalarýn içine girmiþti. Bu maksatla da önce bir yayýn organýna sahip olmanýn gereðine inanýlarak "Ýstikbal" gazetesi Faik Ahmet Barutçu yönetiminde çýkarýlmýþtý. Ýþgalin aðýr darbeleri altýnda bütün müesseseleri zarar gören Trabzon'da, bir gazete basacak çalýþýr durumda Türk matbaasý olmadýðý için, çýkarýlan gazete bir müddet Mihailidi isimli bir Rum matbaasýnda basýlmýþ ve daha sonra yeni bir matbaa kurulabilmiþtir.

    Trabzon'un önderliðini yaptýðý mücadele fikri, süratle çevre ile ve ilçelere yayýlmýþtý. Trabzon'da olup bitenler titizlikle takip ediliyor, bölgenin kalbi adeta Trabzon'da atýyordu.

    Cevat Dursunoðlu bu gerçeði söyle anlatýyor:

    "Mondros Mütakeresi'nde "Vilayet-i Sitte" adý altýnda Erzurum, Van, Bitlis, Elazýð, Diyarbakýr, Sivas vilayetlerinin mukadderatý birleþtirilmiþ. Ýtilaf Devletleri buralarýný Büyük Ermenistan'a vaadetmiþ, üstelik Trabzon vilayetini de Pontusçu Rumlara baðýþlamýþtý. Trabzon'un bu konulardaki hazýrlýðý ve çalýþmalarý sonucunda Erzurum Kongresinin yapýlmasý gerçekleþmiþtir. Çalýþmalar Kurtuluþ Savaþý boyunca devam ve zaferin kazanýlmasýnda Trabzon'un ve Trabzon'lularýn çok büyük payý olmuþtur.

    Bu vilayetlerden Trabzon zaten kendi teþkilatýný yapmýþ ve çok kuvvetli çalýþmaða baþlamýþ olduðu gibi, bizi de teþvik ediyordu. Bu karanlýklar içinde bazý aydýn noktalar eksik deðildi. Trabzon'da çýkan "Ýstikbal Gazetesi" nde Faik Ahmed Barutçu, bu bölgede türeyen Pontusçularla yiðitçe doðüþüyor. Muhaza-i Hukuk Cemiyeti, Karadeniz sahillerinde fikirleri bir araya topluyor ve tesir alanýný hergün biraz daha geniþletiyordu". (Cevat Dursunoðlu, Milli Mücadele'de Erzurum, Ankara 1946)

    Trabzon'un bu konulardaki hazýrlýðý ve çalýþmalarý sonucunda Erzurum Kongresinin yapýlmasý gerçekleþmiþtir. Çalýþmalar Kurtuluþ Savaþý boyunca devam etmiþ ve zaferin kazanýlmasýnda Trabzon'un ve Trabzon'lularýn payý çok büyük olmuþtur.


    Kaynak: TrabzonRehberi.Net</td></tr></tbody></table>
Haz?rlan?yor...
X