Duyuru

Collapse
No announcement yet.

Yeþil Bulut:Maçka

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
new posts

  • Yeþil Bulut:Maçka

    Yeþil Bulut:Maçka



    Maçka’da yeþilin kaç tonu vardýr kim bilir? Çayýrda baþka, eðreltiotunda baþka, mýsýr yapraðýnda baþka, çam aðaçlarýnda bambaþka...


    YAZI-FOTO: AKGÜN AKOVA






    “Bizi yukarýlara, gitgide yukarýlara çýkaran yol bir türlü bitmek bilmiyordu. Sýk aðaçlarýn arasýndan tepeye týrmanýyorduk. Ýnce bir yaðmur boþlukta asýlý kalmýþ gibiydi. Týrmandýkça, yeþil bir elbiseden sarkan beyaz püsküller gibi yamaçlardan inip vadideki nehre karýþan çaðlayanlarýn sesi daha az duyuluyordu. Bacak kaslarýmýzýn yakýnmaya baþladýðý bir anda, yeþil yapraklarýn aralandýðý yerden manastýrý gördük. Benim gördüðüm, bir manastýr deðil, taþta uyuyan bir düþ, bir kaya ütopyasý idi. Manastýra çýktýðýmda, þaþkýnlýðýmýn kanatlý atlarý gökyüzünün griliðine daðýlýyordu. Kayalarýn karnýna gömülmüþ manastýr kalýntýlarý, derin bir uçuruma bakýyordu. Yukarýlardan, kayalarýn arasýndan manastýrýn içine sular damlýyor, deðiþik dinlerden insanlar ayazmadan su içip dilek diliyorlardý. Fresklerin bir bölümü, yýllar önce pasta gibi kesilip kim bilir nereye kaçýrýlmýþtý.”
    Yirmi beþ yýl önce, Maçka’da Sumela Manastýrý’ný ilk görüþümde günlüðüme böyle yazmýþtým. Tarsicio Succi da Verica’nýn ‘Bulutlardaki Manastýr’ olarak adlandýrdýðý Sumela Manastýrý’nýn ilk bölümlerinin Bizans Ýmparatoru Justiniaus tarafýndan yaptýrýldýðý söylense de elde kesin bir bilgi yok. Ama, 1340’da Trabzon Ýmparatoru Alexios Komnenos taç giyme törenini kayalara bir taç gibi yerleþtirilmiþ bu yapýda düzenlemiþ; hatta büyük güneþ tutulmasýný da buradan izlemiþti. Sumela Manastýrý’nýn geçmiþinin gizemli öykülerle dolu oluþu, onu bulunduðu yer kadar çekici kýlar. Manastýrda bulunan ve Ýncil yazarý Loukas’ýn yaptýðýna inanýlan Meryem Ana ikonasýnýn Atina’ya kaçýrýlýþýndan Yavuz Sultan Selim’in Þah Ýsmail’i bozguna uðrattýktan sonra manastýra armaðan ettiði altýn þamdanýn akýbetine kadar birçok olay dilden dile dolaþýr. Ve bütün bunlarýn ötesinde, bugün “Türkiye’yi yurtdýþýnda tanýtan on turistik fotoðraf seçin” deseler, onlardan biri mutlaka Sumela Manastýrý’nýnki olur.
    Maçka’da iki ünlü manastýr kalýntýsý daha var: Kiremitli Köyü’ndeki Vazelon ve Þimþirli Köyü’ndeki Kuþtul... Ýki manastýr da vadilerin içinden geçen yollarla ve bu yollarý gizleyen aðaçlarla buluþur. Özellikle Kuþtul Manastýrý’na giden ve derelerle, taþ köprülerle süslenen yol hem yürüyüþçüler, hem de doðaseverler için bir armaðandýr.

    YEÞÝLDEN BÝR NAZARLIK

    Sumela Manastýrý’nýn ünü, Trabzon’a 30 kilometre uzaklýktaki Maçka’nýn adýnýn ötesine geçmiþtir. Oysa, Maçka yalnýzca Doðu Karadeniz’in deðil, Türkiye’nin yeþil nazarlýklarýndan biridir. Doða öylesine cömert davranmýþtýr ki Maçka’ya, yollarda sisin içine daldýðýnýzda, “Kim bilir ne güzellikler vardý geçtiðim þu yollarda da ben göremedim...” diye hayýflanýrsýnýz. Ama sise kýzmayýn ne olur, o ormanlarýn ve yaylalarýn arkadaþýdýr.
    1600 rakýmlý Þomla Yaylasý’nda yeni saðýlmýþ sütün kaymaðýna ekmeðimizi banarken muhtarýn söylediklerini anýmsýyorum: “Ekime doðru, buraya kar inmeye baþlar. Kar tanelerini rüzgâr kattý mý önüne, beyaz çiviler gibi inerler yere. Ben de pencereden seyretmeye doyamam manzarayý. Bir de, þu karþýki ormandaki aðaçlar rüzgârda öyle bir ses çýkarýrlar ki yalnýz o ses için bile gelinir buraya…” Ben de ekliyorum, Maçka’ya bin bir ses için gelinir. Yaðmurun sesi için... Kemençenin, bardaða dökülen ayranýn sesi için... ‘Kuymak’ýn ateþteki cýzýrtýsý, yolda verilen selam için bile gelinir.
    Bir delikanlý odun keserken kýz kardeþi inekleri önüne katmýþ, otlatmaya götürür. Yapraklarýn üzerinde çið taneleri güneþ vurunca elmas gibi parýldar. Zifin çiçeklerinin sarýþýnlýðý gözünüzü alýr. Sis, pembe çiçeklerin yukarýsýnda yayla evlerinin pencerelerine kadar yanaþýp içeri bakar. Niye ki? Ne zoru var dersiniz? Uzun ve eðik aðzýndan ‘sis’ çýkardýðý söylenen ‘çaydanlýk’ adýnda bir yaratýðý arar! Bu ‘çaydanlýk’ denen þey, altýnda ateþ yandýðýnda, ‘fokur fokur’ diye de þarký söylüyormuþ! Onu bulduðunda çevresini þöyle bir sarýp anlamaya çalýþacaktýr; akrabasý mý, yoksa deðil mi diye!

    TEMMUZ AYI, ÞENLÝK AYI
    Adlarý bazen yayladan yaylaya bile deðiþen düðünçiçekleri, çiðdemler, peygamberçiçekleri, beyaz ormangülleri, orkideler, hasekiküpeleri, yüksükotlarý ve çuhaçiçekleri yaylalarý þenlendirir. Lapazan, Kulin Daðý, Maura, Kiraz, Çakýrgöl, Þolma ve Liþer’le birlikte bu yaylalarýn en ünlüleridir. Mayýs ayýnda yaylalara çiðdemler yaðar. Temmuz ayý þenlik ayýdýr, yayladan yaylaya kemençenin ve horon tepenlerin sesleri akar dereler gibi.
    “Yaz baþlarýnda koyunlarýn, sýðýrlarýn, çoluk çocuðun çýktýðý yeþil dað baþý düzlükleridir bizim yörenin diliyle yayla. Bir baþlamaya görsün sýcaklar, koyunlar yoþalanýr; sýðýrlar, buzaðýlar çýngýraklanýr; keçiler, tekeler kelek takýnýr, donanýr düþer yayla yollarýna. Gençler, kýzlar alýndan, yeþilinden giysilere bürünür, yaþlýlar kýnalar sürünür” diye yazar Ýsmet Zeki Eyüboðlu ‘Maçka’ kitabýnda.

    Maçka’da ister Ziganalar’a doðru vurun, Hamsiköy’de sütlacýnýzý kaþýklayýn; ister yayla yollarýnda nefesinizi açýn. Maçkalýlarýn ‘gomar’ dediði mor renkli ormangüllerine doðru eðilin ve yapraklarýnýn ucuna sizden önce yaylaya uðrayan yaðmurun býraktýðý damlaya bakýn. Dikkatli bakarsanýz, o küçük sudan kürenin üzerinde daðlarýn, ormanlarýn, yayla evlerinin yansýdýðýný görür, “Doða, Maçka’da dünyayý bir damlaya sýðdýrmýþ!” diye düþünürsünüz. O sýrada bahçesinde çamaþýr asan kýzýn türküsü gelecektir kulaðýnýza: “Maçka’nýn yolu taþluk / Fena þeydir sevdaluk / Sen çiçek ben yapraðu / Hangi dallara açtuk”... Ýþte o zaman ben, babasý Maçka’da, Galyan Vadisi’ne bakan Konaklar Köyü’nde, Tahsildar Þükrü Efendi Konaðý’nda doðan ve çocukluðunun mutlu günleri ayný konaðýn bahçesinde geçen bir þairin, Sunay Akýn’ýn ‘Pencere’ adlý þiirini anýmsar ve bu yazýnýn kapýsýný da onun dizeleriyle kapatýrým: “Kokusu mahalleye yayýlsýn / diye yaptýðý yemeklerin / akþamüstleri / açýk tutar penceresini yeni gelin”.


    HARÝTA:


    Konu gülcan taraf?ndan (http://www.trabzonum.org/forum/member/511-gülcan Saat 09.03.2008, 18:45 ) de?i?tirilmi?tir.
Haz?rlan?yor...
X