Duyuru

Collapse
No announcement yet.

Trabzon Trabzon Sivil Mimari Örnekleri

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
new posts

  • Trabzon Trabzon Sivil Mimari Örnekleri




    Trabzon Trabzon Sivil Mimari Örnekleri

    Trabzon yöresi ormanlýk bir bölge olduðundan buradaki evlerin yapýmýnda büyük ölçüde aðaçtan yararlanýlmýþtýr. Son derece geliþmiþ bir aðaç iþi tekniðinin uygulandýðý evlerin dýþ yüzleri kare ve üçgen bölümlere ayrýlmýþ, içleri taþ ile doldurulmuþtur. Böylece evlerin rutubetsiz ve sýcak olmalarý saðlanmýþtýr. Üst örtüyü saðlayan çatýlarda semer çatý, üç omuz çatý, dört omuz çatý diye isimlendirilen, yöreye özgü sistemlerden yararlanýlmýþtýr.

    Trabzon evleri kurulduklarý bölgelerde deðiþik özellikler gösterirler. Yapý malzemelerinin ayný olmasýna karþýn, evlerin yapým teknikleri ve biçimleniþleri Trabzon’daki bölgeler arasýndaki farký ortaya koyarlar. Her bölge için de kendi yapý geleneðini hissettirirler. Trabzon evleri bölge olarak bakýldýðýnda üç ana plan düzeni gösterirler Batý Trabzon’daki evler salonlu ve aþhaneli, merkezdekiler aþhaneli, doðu Trabzon’dakiler aþhaneli ve hayatlýdýrlar. Ayrýca duvarlar arasýnda da üç türlü duvar sisteminin uygulandýðý görülmüþtür. Bunlar ahþap taþýyýcýlar arasýnda taþ dolgulu duvarlar (dolma duvarlar), taþ duvarlar, ahþap duvarlardýr.

    XIX. yüzyýldan günümüze kadar ulaþan evlerde açýk sofa plan düzeni ön plandadýr. Ancak zaman zaman da bu sofalar içeriye alýnmýþ, çevresine odalar yerleþtirilmiþtir. Odalarýn içlerine birer ocak yerleþtirilmiþtir. Genellikle alt katlar taþ duvarla örülmüþ, üzerlerine ahþap gergili dolma taþ ve moloz dolgulu duvarlar örülmüþtür. Sýva kaplý olan duvarlar tuðlalarla dekore edilmiþ, dikine ve çapraz þekillerle birbirlerinden deðiþik görünümler elde edilmiþtir. XIX. yüzyýlýn barok ve rokoko etkileri Trabzon evlerinde kendisini açýkça göstermiþtir. Kemerli revaklar, ince uzun pencereler, kalem iþleri ve duvar resimleri ile ilginç bir iç mimari ortaya çýkmýþtýr.





    Trabzon evlerinde dýþa açýlan kapýlar, iç kapýlara göre daha büyük olup, evin içerisinde hayvanlarýn girmesini önlemek amacý ile zeminden 1.20-1.50 cm. yüksekliðinde perde denilen ve kapalý tutulan bir kapý daha bulunmaktadýr.

    Evlerin orta mekâný çevresinde odalar sýralanmýþtýr. Bunlar hayat, çamaþýrlýk ve diðer odalardan meydana gelmiþtir. Hayattan geçilen bu odalar çoðunlukla bir koridor çevresinde sýralanmýþtýr. Hayatýn yanýndaki en büyük odaya baþoda ismi verilmiþtir. Baþoda içerisinde ocak ve sedirler bulunmakta olup, daha çok konuklarýn aðýrlanmasýnda kullanýlmaktadýr. Baþodanýn karþýsýnda bulunan bir veya iki oda ise, köþk oda olarak isimlendirilmiþ ve manzaraya yönelik olduðundan ötürü de ev halkýndan genç evlilere ayrýlmýþtýr.

    Trabzon evlerinde merkez yemek piþirilen mekânlardýr. Burada yalnýzca yemek piþirilmez, yemek yenir, oturulur, dinlenilir ve yýkanýlýr. Evlerin plan þemasýnda ana bölümü oluþturan bu mekânlar aþhane olarak isimlendirilmiþtir. Bazý evlerde bu mekânlar son derece geliþmiþ olup, evin yarýsýný kaplayacak büyüklüktedir. Evlerin giriþi ile aþhaneler birbirleri ile baðlantýlýdýr. Döþemesi sýkýþtýrýlmýþ topraktan olup, giriþten sonra aþhane buradan da merdivenle üst kata çýkýlmaktadýr.

    Aþhanede sürekli ateþi yanan bir ocak bulunmakta olup, bu ocaðýn üzerinde ucunda çengel bulunan bir zincir sarkýtýlmýþtýr. Bununla da yemeðin türüne göre kazanlar asýlarak piþmesi saðlanmaktadýr. Aþhanede ocaðýn çevresinde dolaplar sýralanmýþ ve bu dolaplara mutfakta kullanýlan araç ve gereçler konulmuþtur.





    <table align="center" cellpadding="0" cellspacing="0"><tbody><tr><td align="left" background="kalip/007/hepsi_r2_c2.gif" bgcolor="#f1d8ad" valign="top" width="825"><table border="0" cellpadding="2" cellspacing="2" width="100%"><tbody><tr><td class="govdemakale" align="justify">Yöredeki aðaçlarýn bolluðundan ötürü, yapýlarýn dýþa açýk sofalarý çýkmalarý, merdivenleri geniþ saçaklarý, kepenkleri, kapýlarý ve eliböðründeleri aðaçtan yapýlmýþtýr. Ayrýca eliböðründe yerine kullanýlan destekler üst üste oturtulmuþ kiriþler ve çatýlarda da fazlaca yontulmadan tomruklar kullanýlmýþtýr. Evlerin üzeri kemer çatý, üç omuz çatý ve dört omuz çatý diye isimlendirilen yöreye özgü çatýlar ile örtülmüþtür.

    Trabzon yöresinin kýrsal kesimindeki köy evleri çoðunlukla belirli bir eðimde ve yamaçlarda yapýlmýþtýr. Doðanýn yeþilliði ile kaynaþan bu evlerde önünde uzanan ovalara açýk, büyük bir sofaya yer verilmiþtir. Bu sofadan evin diðer odalarýna geçilmektedir. Üst kattaki odalarda ocak ve yýkanma yerlerine rastlanmaktadýr. Arazinin eðiminden yararlanýlarak da ahýrlar alt katta bulunmaktadýr. Bu tür evlerin duvarlarý taþ ve aralarý da moloz taþla doldurulmuþtur. Çatýlarda örtü malzemesi olarak genellikle hartama veya kiremit kullanýlmýþtýr. Hartamalar 3-5 mm. Kalýnlýðýnda, 8-10 cm. boyunda dilinmiþ çýralý aðaçlardýr. Kiremit örtüler daha çok sahil kesimlerinde, kiremit ocaklarýna yakýn köylerde kullanýlmýþtýr. 1940’lardan sonra hartama yerini önce tenekeye, 1960’tan sonra da oluklu saça terk etmiþtir.

    Trabzon’un sahil kesimindeki evlerde döþemeler sýkýþtýrýlmýþ topraktýr. Geri kalan bölümleri ise ahþaptýr.

    Trabzon evleri her zaman kendi özelliklerini korumuþ ve her yeni geliþme bir öncekinin devamý þeklinde olmuþtur. Köy evleri doðanýn bir parçasý olarak düþünülmüþ, þehir evleri ise pencere ölçüleri, cephe yükseklikleri, cumbalarý ve çatý alýnlýklarý ile Trabzon’a özgü bir karakter taþýmaktadýr.
    </td> </tr> </tbody></table></td> <td background="kalip/007/hepsi_r2_c3.gif" width="45">
    </td></tr></tbody></table>
    alýntý
Haz?rlan?yor...
X