Duyuru

Collapse
No announcement yet.

Kýl Dönmesi

Collapse
X
  • Filtrele
  • Zaman
  • Göster
Hepsini Sil
new posts

  • Kýl Dönmesi

    Kýl Dönmesi Nedir?

    Kimlerde, Nerede ve Nasýl Oluþur?


    Kýl dönmesi, kýllarýn kuyruk sokumu ve nadiren göbekte cilt altýna geçip yara, abse ve fistül oluþturmasýdýr. Kýl dönmesi, yani DERMOÝD KÝST veya PÝLONÝDAL SÝNÜS, cilt altý kýl yuvasý demektir. Sýrt ve baþtan dökülen kýllarýn kuyruk sokumundaki iki kaba et arasýnda, kýllý ve terli oluða takýlýp sürtünmelerle oluðun en dibindeki ter bezi deliklerinden vida gibi dönerek cilt altý yað dokusu içine hissettirmeden girmesi, labirentler açmasý, peþinden labirentlere giren bakterin de katkýsý ile etrafý iltihaplandýrmasý; cerahatlý veya kanlý, pis kokulu akýntýlar ve abseler oluþturmasýdýr. Sert büro koltuklarýnda ve bilgisayar baþýnda, özellikle kaykýlýk pozisyonda uzun süre oturanlarda veya uzun süre jip sürenlerde veya uzun süre otobüs yolculuklarý yapanlarda daha sýk olur.


    Kýl dönmesi 16 ila 30 yaþ arasý kýllý ve gürbüz, genç erkeklerde, nadiren de genç bayanlarda oluþur. Oluþ þekline gelince; kýllar yýlan derisindeki gibi yivli veya pullu olup, dar ve sýkýþýk veya sürtünmeli ortamlarda kýpýrdandýkça tek yönde ilerler. Saç telini iki parmak ile tutup hafifçe oðuþturunca bu hareketi açýkça görmek mümkündür. Benzer þekilde iki kaba et arasýndaki herhangi bir serbest kýl, sürtünme, itelenme ve dönme mekaniði ile oluðun dibine doðru hareket eder. Hiperkeratoz ve aþýrý terleme nedeni ile geniþlemiþ bir ter bezi aðzýndan deri içine girebilir, peþinden baþka bir kýl geçebilir. Giderek bu minik aðýz, kýllarýn minik zorlamasý ile geniþler, deri hücreleri ter bezinin ve deliðin içine doðru yürür ve deliklerin iç yüzeyi cilt epiteli ile döþenerek minik bir tünel oluþur ve peþpeþe kýllarýn buraya girmesi kolaylaþýr. Uzun saç kýllarý bile girebilir. Bazan bir kaç kýl girdikten sonra tünel giriþi iyileþip kapanabilir. Ama tünel içindeki kýllarýn ve bakterilerin cilt altýnda derinlere doðru ilerlemesi ve iltihaplanmalar devam eder. Günün birinde mutlaka abseleþme ve fistülleþme olur. Fistül aðýzlarýnýn % 78'i oluðun sol kenarýnda ve % 82'si kýl giriþ deliklerinin yukarý tarafýnda yer alýr.


    Kýl dönmesinde Kuyruk Sokumu Neden Tercih Nedeni?

    Kuyruk sokumunu tercih nedeninde

    1. teori; sýrttan dökülen kýllarýn kaba etler nedeni ile oluþan derin olukta birikmesi; iki kaba etin birbirine veya oturulan zemine veya sert ve dar giysilere sürtünmesi ile kýllarýn yürüyebilmesi; kapalý ortam nedeni ile oluktaki cildin incelmesi ve kolay delinip tahriþ olmasý ve sert kuyruk kemiðinin baskýsý nedeni kýllarýn daha da kolay ilerlemesidir.

    2. teori; insan vücuduna ana rahmindeyken cilt elbisesi, pelerin þeklinde yukardan aþaðýya giydirilir; cilt pelerinin fermuarý gibi kuyruk sokumunda kapatýlýr. Kapanma sýrasýnda bir kýsým cilt dokusu kýl olarak altta kalabilir. Kýllanma yaþýna gelince bu bölgede kýllar büyüyerek dermoid kist oluþturabilirler. Kýl dönmesinin bir baþka görüldüðü yer göbek çukurudur. Göbek çukuru derin ve kiþi kýllý ise akýntý ve apse olabilir. Buraya da kýllar yürüyerek pis kokulu akýntýlar, hatta nadiren, göbek etrafýnda veya karýn içinde abse ve fistüller oluþturabilir.


    Kýl Dönmesinin Belirtileri Nelerdir?

    Kuyruk sokumunda veya anüsün arka yukarý tarafýnda az hassas küçük þiþlikler kaþýntý, akýntý veya akýntýsýz , kýllý, kýlsýz, milimetrik delikler ve bazan de abse oluþmasýdýr. Muayene ve tetkiklerde içi iltihabi granülasyon dokusu ve kýl dolu kese ve fisütller ve olayý çepe çevre sýnýrlayan ve kýllarýn daha derinlere gitmesini önemli ölçüde önleyen kalýn fibrotik kýlýf görülür. Abselerin hacmi 1 cc'den 100 cc'ye kadar deðiþir ve kendini lokal ýsý ve aðrý, sistemik ateþ ve halsizlik ile belli eder.


    Kýl Dönmesi Doðuþtan Olabilir Mi?

    Son yýllardaki araþtýrmalar, 16 yýllýk tecrübemiz ve histopatolojik incelemeler hastalýðýn doðuþtan deðil sonradan kazanýldýðýný göstermektedir. Tedavi ve takiplerini yaptýðýmýz 1000'den fazla hastanýn hiç birinde kýl ve iltihabi tahriþ ile oluþan granülasyon dokusu dýþýnda farklý dokuya örneðin kýl ve ter üreten follikül ve ter bezlerine, müstakil deri dokusuna rastlanmamýþtýr. Bu bulgular hastalýðýn doðuþtan olmadýðýný gösterir. Ancak kuyruk sokumunda, doðuþtan kalan çukur ve delikler varsa bunlar kýllanma dönemi gelince az da olsa risk teþkil eder.


    Tedavi Edilmezse Ne Gibi Sorunlar Geliþebilir?

    Kuyruk sokumunda abse ve akýntýlar eksik olmaz. Ýkide bir aðrýlý abseler nüks eder. Hastalýk saða sola geniþler, bölge köstebek yuvasýna dönüþür. Yani; dermal epitel denilen deri hücreleri, kýllarý peþinden kýl kesesinin ve deliklerin içine girip yeni yeni tüneller veya labirentler oluþturur; daha çok yatay, nadiren dikey yönde, çok yönlü olarak deri dokusu içinde ilerler. Labirentler içine giren kýl sayýsý da, tahriþ de artar; hastalýk durmadan geniþler, pek çok delikten zuhur eden pis kokulu akýntýlar dayanýlmaz olur. Yýllarca süren kronik, iltihabi akýntýlar, nihayette, epidermoid kanser geliþtirebilir. Veya hastalýk, nadiren de olsa derinleþerek kalýn baðýrsak, rektum ve mesane içine ilerleyebilir, hatta mesane kanserine dahi yol açabilir. Haliyle bu durumda tedavi zorlaþýr ve olaya multidisipliner yaklaþmak gerekir.


    Kýl Dönmesi Nasýl Tedavi Edilir?

    Bu güne deðin fazla uygulanmýþ olan tedavi þekli cerrahidir. Cerrahi tedavi þeklileri çoktur ve hemen hepsinde saðlam çevre doku ile birlikte hastalýklý dokular geniþçe çýkarýlýr, yara açýk býrakýlarak aylar süren pansuman ile kapanbasý beklenir. Ya da yara çeþitli tekniklerle kapatýlýr. Kapalý yöntemlerden Limberg'in tarif ettiði, derin olduðu düzleyici flep rotasyonu, en radikal yöntemdir. Ancak 2 - 3 günü hastanede olmak üzere 5 ila 10 gün yatak istirahati, iki gün süreli hemovak dren geniþ spektrumlu antibiyotik tedavisi on gün yüz üstü yatýlmasý ve üzerine oturulmamasý, bir hafta su deðdirilmemesi ve operasyon sýrasýnda en ufak bir kývrým gamze veya oluk býrakýlmamasý gerekir. Deðilse nüks riski %10'u bulur. Bu nedenle alternatif yöntem araþtýrmalarý devam etmiþ ve Fenol ile oldukça etkili tedaviler yapýlmýþtýr.


    KIL DÖNMESÝNDE EN YENÝ ALTERNATÝF TEDAVÝ: GÜMÜÞ NÝTRAT ve FENOL

    Kýl dönmesinde alternatif tedavi olarak tarafýmýzdan geliþtirilen sklerotik ve litik bir kimyasal ajan olan fenol ve ondan daha güçlü olan gümüþ nitrat uygulamalarýmýz klasik cerrahi yöntemlere göre çok daha etkili olmuþtur. Bu yöntemde eritilen gümüþ nitrat aynen veya fenol, fistül aðýzlarýndan veya foliküllerden içeriye verilir. Kýllarýn yuvalandýðý piyojenik granülasyon dokularý ve diðer patalojik dokular; ilaç etkisi ile hýzla erir ve gri bulamaç halinde dýþarýya akar. Mikro enstrümantasyonla labirentler ve fistüllerin içi temizlenir. Fistül giriþleri gerekirse eksize edilir ve tekrar kýl girmemesi için sütüre edilir. Bu iþlemler 15 dakikada tamamlanýr. Hastalýðýn çok ilerlediði bazý hastalarda gerekirse labirentler kýsmen veya tamamen açýlýr, kýllarýn ilerde sorun çýkartabileceði gamzemsi çukurluklar ve kývrýmlar varsa küçük plastik ve estetik müdahale ile düzeltilir. Ama eskiden beri mevcut ve pilonidal sinüs oluþturmamýþ geniþ çukurlara müdahale tavsiye edilmez. Ýþlem bitince labirentler antibiyotikli pomatla doldurulur ve hasta evine gönderilir. Günlük pansuman ve temizlik ve 1 hafta sonunda kontrole gelmesi öðütlenir. Ýyi kürete edilmiþ labirentler genellile 1 haftada iyileþir. Ancak tavaný açýlmýþ labirentelerin ve sinüslerin tamamen kapanmasý pansuman yardýmý ile 2 ila 3 haftayý bulur. Bu sürenin illa da kýsaltýlmasý isteniyorsa, fistüllerin fibrotik duvarlarý, lokal anestezi altýnda, kürete veya eksize edildikten sonra sütüre edilir. Bu durumda iþlem süresi 30 dakikayý bulur.


    Alternatif Tedavide Tam Baþarý Þansý Nedir?

    Her iþte olduðu gibi baþarý, dataylarda gizlidir. Ýþin püf noktalarýný iyi bilmek, titizlik yakýn ilgi, hasta ve hekim iþbirliði baþarýyý belirleyen baþlýca faktörlerdir. Sadece labirentleri kýldan arýndýrmak yetmez. Yeni kýl giriþimlerine yol açacak mikro giriþleri, en küçük þüphe arzeden gamzeleri potansiyel çukurlarý gidermek þarttýr. Kurallara uyulursa, baþarý tamdýr.


    Nüks Ýhtimali Nedir?

    Kýl dönmesinin alternatif tedavisinde, kurallara uyulduðu takdirde, nüks (tekrarlama) ihtimali sadece % 3 - 5'tir. Sebebi de gözden kaçabilecek bazý mikroskobik kýl giriþlerinin kalabilmesi veya hijyenik bakým kusuru sonucu oluþabilecek yeni kýl giriþ delikleridir. Çaresi dikkat ve hijyenik bakýmdýr. Nüks halinde metodu deðiþtirmeye gerek yoktur. Hatta verilen eðitim sayesinde henüz baþlangýç halinde iken yakalanacaðý için çözüm daha basit ve sonuç kesindir.


    Nüksü Önlemek için Hastanýn Uymasý Gereken Kurallar ve Hijyenik Bakým Nedir?

    Hijyenik bakým, ince sýhhi temizlik demektir; þöyle ki; 1 - Hekimin önerdiði þekilde, hastalar temizlik ve pansumanlara riayet etmeli. Yara veya kýl giriþ delikleri iyileþtikten sonra, kuyruk sokumu oluðu hergün taharetlenirken yýkanýp silinerek boþta gezen kýllar temizlenmeli. 2 - Kuyruk sokumu sabah akþam giyinirken el ile 3 - 5 saniye fýrçalanýp kýl, hav, yün ne varsa uzaklaþtýrýlmalý 3 - Çok kýllý olanlar, 30 yaþýna kadar kuyruk sokumu oluðunu, haftada bir kez kýl dökücü krem ile veya cýmbýzla temizlemeli, kaba etlerini geniþçe traþ ettirmeli. Otuz yaþýndan sonra, kuyruk sokumu cildi nispeten daha az terler ve kurur, giderek sertleþip kalýnlaþýr ve delinme riski kalkar. Ýster ameliyatla ister ilaçla tedavi olsun tedavi sonrasý hijyenik bakým tedavisinin uzun süreli baþarý þansýný doðrudan etkiler.


    Alternatif Tedavilerin Yan Etkileri Nelerdir?

    Fenol ve gümüþ nitrat; labirent dýþýnda kaçýrýlmadýðý sürece hiç bir yan etki oluþturmaz. Kaçýrýldýðýnda birkaç gün içinde ayný yerde enflamasyon, aðrý ve akýntý yaparsa da tedavisi lokal anestezi altýnda debridmanla saðlanýr. Ýlaç hiç bir zaman damar içine verilmediði için sistemik etki oluþturmaz; dokulardan damar içine geçiþ veya emilim olmaz; harici yan etki olmaz.


    Kýl Dönmesinde Alternatif Tedavinin Avantajlarý Nelerdir?

    1- Narkoz, yani genel anestezi gerektirmeyen, az invaziv, konservatif ve pratik bir küçük operasyondur.

    2- Hastanede veya evde yatmayý veya istirahati; tahlil ve tetkik gibi bir ön hazýrlýk gerektirmeyen, günübirlik uygulanabilen bir tedavidir.

    3- Nüks ihtimali çok düþük olup nüksetse bile ayný yöntemle, hem de çok daha kolay bir þekilde tedavisi kesinliðe kavuþturulabilir.

    4- Müdahale iz býrakmaz ve çok iyi estetik saðlar, anatomi bozulmaz.

    5- Hastalarýn bu alternatif müdahale için hekime, yarýmþar saatten birer gün arayla 2 veya 3 kez uðramasý yeterlidir; iþten ve yolculuktan alýkoymaz.

    Worldmedline
    Prof.Dr.Nihat Bengisu
Haz?rlan?yor...
X